ضربه مغزی

ضربه و آسیب به مغز چه مقدار می تواند خطرناک باشد و زندگی فرد را به خطر بیاندازد؟ برای برخی از ما این اتفاق پیش آمده که در اثر وارد شدن ضربه به سر خود و یا اطرافیان دچار استرس و نگرانی شده باشیم. ضربه مغزی یک نوع خفیف آسیب تروماتیک مغزی (TBI) است که در اثر ضربه فیزیکی یا تکان به سر ایجاد می شود. ضربه مغزی ممکن است در اثر زمین خوردن یا ضربه به بدن که موجب حرکت سریع سر به جلو و عقب شود، رخ دهد. این حرکت ناگهانی می تواند موجب چرخیدن مغز در جمجمه شود و تغییرات شیمیایی در مغز ایجاد کند و در برخی مواقع موجب آسیب به سلول های مغزی شود.

ضربه مغزی در یک نگاه

زمان بروز علائم ضربه مغزی	از ۲۴ ساعت الی ۳ هفته بعد از ضربه
دوران نقاهت ضربه مغزی	بسته به شدت عارضه از ۴۸ ساعت الی چند ماه
عوارض احتمالی	بسته به شدت عارضه و واکنش بدن فرد
انواع ضربه مغزی	باتوجه به عوارض در انواع ضعیف، متوسط و شدید
نیاز به بستری و مراقبت	دارد

طبق گزارش CDC، در سال های بین ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۹، حدود ۱۷۳ هزار نفر زیر ۱۹ سال به دلیل ضربه مغزی ناشی از فعالیت های ورزشی و تفریحی در اورژانس تحت درمان قرار گرفتند. از دیگر عوامل بروز این عارضه می توان به تصادفات اتومبیل و دوچرخه، صدمات هنگام کار، سقوط و دعوا اشاره کرد. سقوط از ارتفاع رایج ترین علت این عارضه مغزی در جهان است. اکثر افراد معمولاً پس از آن به طور کامل بهبود می یابند.اگرچه معمولا این ضربات خفیف هستند اما اثرات آن ها می تواند جدی باشد. درک علائم و نشانه های این عارضه به زمان بهبود سریع تر کمک می کند. با ما همراه باشید تا به آسیب های سر بیشتر بپردازیم.

ساختار مغز

---

مغز از بافتی نرم تشکیل شده است که توسط مایع نخاعی محافظت می شود و در پوسته محافظ جمجمه قرار دارد. وقتی ضربه ای به سر وارد می شود، می تواند مغز را جابجا کند. صدمات این عارضه می تواند منجر به کبودی، آسیب به رگ های خونی و آسیب به اعصاب شود. نتیجه این است که مغز آنطور که باید کار نمی کند. هنگام بروز حادثه، ممکن است بینایی مختل شود، تعادل از دست برود، یا ممکن است فرد بیهوش شود.

هنگامی که یکی از نزدیکان شما دچار ضربه مغزی می شود، می توانید از رفتار او ارزیابی کنید که آیا واقعا خوب است یا خیر. اگر متوجه شدید که یکی از نزدیکان شما علائم این عارضه دارد، او را سریعا به پزشک متخصص ببرید تا بتوان راحت تر شدت عوارض را  کنترل کرد.

ضربه مغزی چیست؟

---

آسیب وارد شده به سر در اثر برخورد جسم سخت با سر، تصادف، زمین خوردن و صدماتی که باعث لرزش و تکان خوردن مغز در جمجمه می شود. ضربه مغزی ممکن است هیچ نشانه ی آشکاری در بدن نشان ندهد. ممکن است هنگام ضربه مغزی فرد بیهوش نشود. در بیمارانی که ضربه به مغز آن ها وارد شده ممکن است برخی از آن ها با استراحت و گذشت زمان به طور کامل بهبود پیدا کنند.

بهبودی و وضعیت بیمار به شدت آسیب و ضربه وارد شده به مغز دارد، که ممکن است فرد در آسیب های خفیف هوشیار بماند و یا ممکن است برای مدتی هوشیاری خود را از دهد. که برخی از بیماران ممکن است ضربه مغزی باعث ایجاد مشکلات جدی تر در آن ها شود. همچنین خونریزی در مغز ممکن است باعث سکته مغزی شود.

پس از ضربه مغزی، برخی از افراد برای مدت کوتاهی هوشیاری خود را از دست می دهند. ناتوانی در به خاطر سپردن وقایع (فراموشی) قبل یا بعد از آسیب برای مدتی از دیگر نشانه های آن است. برخی افراد پس از ضربه به سرشان احساس گیجی یا سردرگمی می کنند.

بیشتر ببینید:

علائم ضربه مغزی

علائم ضربه مغزی معمولا به چهار دسته تقسیم می شوند:

1. اختلال در فکر کردن یا به خاطر سپردن: مانند مشکلات، برای به خاطر سپردن اتفاقات اخیر و احساس گیجی ذهنی یا فیزیکی، مانند سردرد و سرگیجه
2. عدم تحمل فرد: مانند اذیت شدن در نور شدید یا صداهای بلند
3. تغییرات عاطفی یا خلقی: مانند حساسیت بالا، غمگینی یا عصبی بودن
4. اختلال در خواب: مانند خوابیدن بیشتر یا کمتر از حد معمول

ممکن است نشانه ها و علائم ضربه مغزی خاموش و مخفی باشد و در بعضی مواقع هم ممکن است این علائم روزها و یا هفته ها به طول انجامد. از علائم شایع این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• فراموش کردن و از یاد بردن حادثه
• حالت تهوع و استفراغ
• سر درد

• تاری دید
• شنیدن صدای سوت در گوش
• احساس خستگی و خواب آلودگی

• سرگیجه
• احساس گیجی
• از دست دادن هوشیاری

• اختلال در صحبت کردن و لکنت
• اختلالات چشایی و بویایی

معمولا افراد پس از خوردن ضربه فیزیکی سر، به سرعت و کامل خوب می شوند. اما برای برخی افراد، ممکن است برای روزها، هفته ها یا بیشتر درگیر علائم ضربه مغزی شوند. به طور کلی، روند بهبودی در میان افراد مسن، کودکان خردسال و نوجوانان کندتر است. کسانی که در گذشته ضربه مغزی داشته اند نیز در معرض خطر ابتلا به مشکلات دیگری هستند و اگر دوباره دچار آن شوند ممکن است زمان بهبودی آن ها بیشتر طول بکشد.

افراد مبتلا به ضربه مغزی باید توسط پزشک معاینه شوند. معمولا افراد پس از معاینه در بخش اورژانس یا مطب پزشک می توانند به خانه بروند اما برخی افراد مجبور هستند که یک شب در بیمارستان بمانند. پزشک با انجام یک اسکن از مغز (مانند سی تی اسکن) یا آزمایشات دیگر عملکر مغز را پس از ضربه بررسی می کند. آزمایش هایی مانند تست‌های «عصب روان‌شناختی» یا «عصب شناختی» نیز مهارت های یادگیری و حافظه، توانایی فرد در توجه یا تمرکز، و سرعت فکر کردن و حل مشکلات را ارزیابی می کنند. این آزمایشات می توانند به پزشک کمک کند تا اثرات این عارضه را شناسایی کند.

انواع ضربه مغزی

---

اکثر افراد پس از ضربه مغزی یک یا چند مورد از علائم ذکر شده در بالا را دارند و طی چند روز، هفته یا چند ماه به طور کامل بهبود می یابند. اما در موارد نادر، ممکن است یک لخته خون خطرناک در مغز تشکیل شود و به آن آسیب برساند. اگر هر یک از علائم خطر زیر را پس از ضربه یا تکان به سر یا بدن مشاهده شود، فوراً باید به پزشک یا بخش اورژانس مراجعه کرد:

• سردرد مزمنی که بدتر می شود و از بین نمی رود
• ضعف، بی حسی یا کاهش هماهنگی بین حرکات دست و پا
• استفراغ یا حالت تهوع مکرر
• لکنت زبان

در صورت دیدن هر یک از علائم زیر بیمار باید سریعا تحت نظر اورژانس قرار بگیرد:

• خیلی خواب آلود به نظر می رسد یا نمی توان او را بیدار کرد.
• یک مردمک (قسمت سیاه وسط چشم) بزرگتر از دیگری باشد.
• نمی تواند اشخاص یا مکان ها را تشخیص دهد.

• گیج، بی قرار یا آشفته است.
• رفتار غیرعادی دارد.
• هوشیاری ندارد.
• تشنج می کند.

از دست دادن حتی کمی از هوشیاری باید جدی گرفته شود و فرد تحت نظر پزشک قرار گیرد. اگر کودکی پس از ضربه یا تکان به سر یا بدن، دچار عوارض زیر شد باید فوراً تحت نظر اورژانس قرار گیرد:

• داشتن هر یک از علائم خطر برای بزرگسالان ذکر شده در قبل
• گریه کردن مداوم
• نخوردن شیر یا غذا

ضربه مغزی خفیف

در زمانی که آسیب وارد شده به مغز خفیف باشد، بیمار ممکن است بیهوش نشود و یا در صورت بیهوشی مدت زمان آن حدود ۳۰ دقیقه و کوتاه مدت باشد. علائم ضربه مغزی ممکن است در زمان وارد شدن آسیب خود را نشان دهند و یا ممکن است حتی روزها و هفته ها از خود علائمی نشان ندهند. ممکن است علائم این عارضه مانند سردرد خفیف یا احساس تهوع یا گیجی تا ۲ هفته ادامه یابد اما معمولا علائم آن خفیف به صورت موقت هستند و بعد از گذشت چند ساعت و یا چند روز از بین می روند. انجام کارهای زیر به بهبود ضربه مغزی خفیف کمک می کند:

• استفاده از کیسه یخ به طور منظم به مدت کوتاه در چند روز اول تا تورم کاهش یابد.

• استراحت کردن و دوری از استرس کمک می کند تا آسیب زودتر درمان شود. خوابیدن یکی از بهترین گزینه ها برای عبور از عوارض ضربه مغزی خفیف در کودکان و بزرگسالان است.

• برای تسکین درد یا سردرد می توان استنامنوفن یا ایبوپروفن مصرف کرد.

• تنها نماندن در ۲۴ ساعت پس از بروز حادثه بسیار مهم است.

کارهایی که نباید پس از ضربه به سر (حتی خفیف)، انجام داد عبارتند از:

• نرفتن به مدرسه یا سرکار تا بهبودی کامل
• رانندگی نکردن
• ورزش نکردن به مدت حداقل ۳ هفته
• عدم مصرف دخانیات و الکل تا زمان بهبودی کامل
• عدم مصرف داروهای خواب آور بدون تجویز پزشک در دوران نقاهت

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره دوره نقاهت بعد از عمل تومور مغزی مقاله لینک شده اطلاعات مفیدی به شما خواهد داد.

ضربه مغزی متوسط

آسیب وارد شده در ضربه مغزی متوسط باعث بیهوشی فرد بیش از ۳۰ دقیقه می شود، که علائم این نوع آسیب مانند آسیب خفیف می باشد. اما ممکن است این علائم طولانی مدت تر باشند.

در صورت بروز ضربه مغزی متوسط  معمولاً فرد مختصری دچار از دست دادن هوشیاری می شود. علائم دیگر شامل فراموشی، صدای زنگ در گوش و تحریک پذیری است. پس از بروز این موارد فرد باید حتما تحت نظر یک پزشک متخصص قرار گیرد و قبل از بازگشت به فعالیت های عادی، فرد باید چند روز استراحت کند.

ضربه مغزی شدید

وارد شدن آسیب های شدید به مغز باعث بیهوشی با مدت زمان بیشتر در فرد می شود. علائم ضربه مغزی در این حالت ممکن است هفته ها ادامه داشته باشند. بیماران مبتلا به این عارضه ممکن است دچار مشکلات گفتاری، فراموشی بیش از ۲۴ ساعت، استفراغ و تاری دید شوند. علائم ضربه مغزی در این حالت طولانی تر و مدت زمان مورد نیاز برای بهبودی نیز بیشتر خواهد بود.

صرف نظر از نوع ضربه مغزی، فرد باید قبل از بازگشت به فعالیت های روزانه خود، تحت نظر یک پزشک متخصص قرار گیرد. بیمارانی که دچار ضربه مغزی متوسط تا شدید می شوند نیاز به مراقبت بیشتری دارند. دکتر خلیل میرزامحمدی با سالها تجربه و فعالیت در حوزه مغز و اعصاب و جراحی مغز و ستون فقرات، به بیماران کمک می کنند تا جای ممکن کمترین آسیب را از عارضه های مغزی نخاعی ببینند. برای ارتباط با دکتر می توانید از طریق راه های ارتباطی صفحه تماس در ارتباط باشید.

انواع ضربه مغزی بر اساس علائم

---

پزشکان انواع ضربه مغزی را بر اساس علائم به شش نوع طبقه بندی می کنند:

1. ضربه مغزی فیزیکی (سوماتیک): علائم شامل درد، تهوع، استفراغ و از دست دادن هوشیاری پس از ضربه به سر است.

۲. ضربه مغزی شناختی: علائم شامل از دست دادن موقت یا دائمی حافظه، کاهش توانایی تمرکز، مشکل در انجام چند کار با هم و حفظ اطلاعات جدید، تشنج، تحریک پذیری و تکلم است.

۳. ضربه مغزی عاطفی: علائم آن شامل نوسانات خلقی، تغییر شخصیت و اضطراب یا فوبیاهای جدید است.

۴. خواب را تحت تأثیر قرار می دهد: به صورت بی خوابی (کم خوابی)، حساسیت شدید به صداها، نورها و کیفیت پایین خواب ظاهر می شود.

۵. ضربه مغزی از نوع دهلیزی: علائم شامل سرگیجه، از دست دادن هماهنگی و نیستاگموس (حرکات غیر طبیعی چشم) است.

۶. ضربه مغزی از نوع چشمی: علائم شامل ناتوانی در خواندن متن های طولانی از یک کتاب یا کار بر روی صفحه نمایش به دلیل کاهش حساسیت به رنگ و نور است. در این حالت فرد دچار دید ضعیف در شب، تغییر ادراک عمق، تاری دید و دیدن ستارگان در جلوی چشم یا فتوپسی می شود.

علت ضربه مغزی چیست؟

---

مایع مغزی نخاعی باعث در امان ماندن مغز در جمجمه از ضربات وارد شده می شود. زمانی که ضربه ی شدیدی به سر و یا گردن وارد شود باعث تکان شدید مغز در دیواره ی جمجمه می شود. این تکان خوردن شدید مغز که ممکن است در اثر تصادف و یا برخورد جسم با سر اتفاق بیافتد باعث ایجاد آسیب در مغز می شود.

این آسیب ها بر روی عملکرد مغز تاثیر می گذارند و ممکن است باعث خونریزی داخلی مغز شود که علائم آن می تواند احساس خواب آلودگی، گیجی و خستگی طولانی مدت باشد. خونریزی در مغز می تواند منجر به مرگ شخص شود.از این رو شخص دچار آسب مغزی باید در سریع ترین زمان ممکن خود را به پزشک برساند تا تحت نظر و مراقبت قرار گیرد.

علائم ضربه مغزی در کودکان

---

کودکان خردسال ممکن است علائم ضربه مغزی مانند بزرگسالان را داشته باشند، اما برای آنها دشوارتر است که به دیگران بفهمانند که چه احساسی دارند. ضربه به سر در کودکان خردسال بسیار زیاد اتفاق میافتد، اما تشخیص ضربه مغزی در نوزادان و کودکان نوپا دشوار باشد. اگر کودک هر یک از موارد زیر را داشته باشد باید فوراً به پزشک مراجعه شود:

• گیجی
• تشنج
• بدخلقی

• استفراغ
• گریه زیاد
• عدم توجه

• بی حوصلگی و خستگی طولانی
• از دست دادن تعادل در راه رافتن

• تغییر ریتم خوردن یا خوابیدن کودک
• عدم علاقه به اسباب بازی های مورد علاقه
• فراموش کردن مهارت های جدید، مانند رفتن به توالت

عوارض ضربه مغزی چیست؟

---

برخی از علائم ممکن است بعد از گذشت زمان ایجاد شوند که این علائم عبارتند از:

• تغییرات خلقی و روحی
• مشکل در تمرکز و حافظه
• اختلال در خواب

ضربه مغزی ممکن است عوارضی را داشته باشد که این عوارض عبارتند از:

• سردرد یا فشار در سر
• حالت تهوع و استفراغ
• عدم تعادل یا سرگیجه و دید دوگانه یا تار

از سایر عوارض این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اذیت شدن در نور و صدا
• احساس تنبلی و گیجی
• عدم داشتن تمرکز
• اختلال در حافظه
• ناراحتی خلقی و حسی

سردرد

برخی از بیماران ممکن است تا روزها سردرد را تجربه کنند که این سردرد ها مربوط به ضربه و آسیب وارد شده به مغز می باشد.

سرگیجه

برخی از بیماران ممکن است برای هفته ها و یا ماه ها دچار احساس سرگیجه شوند.

سندرم بعد از ضربه مغزی

حدود ۱۵ الی ۲۰ درصد از افرادی که دچار ضربه مغزی می شوند ممکن است بیش از سه هفته علائمی مانند سرگیجه، سردرد و اختلال در تفکر را داشته باشند. در صورت ادامه بیش از سه هفته این علائم به آن سندرم بعد از حادثه می گویند. در مورد ضایعه عروقی مغزی کاورنوم بیشتر بدانید.

سندرم تاثیر ثانویه

زمانی که فرد قبل از بین رفتن علائم ضربه مغزی دچار ضربه مغزی دوم شود، مغز متورم می شودکه این اتفاق ممکن است باعث  مرگ شود. این سندرم بسیار نادر می باشد و ممکن است در ورزشکاران رخ دهد. به همین دلیل بعد از آسیب به مغز و داشتن علائم بیماری، ورزشکاران نباید مجدد به ورزش ادامه دهند.

عدم تعادل و ایجاد مشکل در حرکت

در صورت وارد شدن ضربه به قسمتی از مغز که وظیفه حفظ تعادل را دارد، ممکن است فرد تعادل خود را از دست بدهد و دچار مشکلاتی در راه رفتن شود.

بروز اختلال در حافظه

در صورت وارد شدن ضربه به مغز، بیمار برای مدتی حافظه خود را از دست می دهد. معمولا از دست دادن حافظه به صورت موقت است و بعد از گذشت زمان بیمار مجدد حافظه خود را به دست می آورد.

ضربه مغزی در تصادف

---

همانطور که گفته ضربه مغزی در اثر وارد شدن آسیب های سخت به مغز ایجاد می شود. تحقیقات نشان داده است که هر ساله میلیون ها نفر بر اثر وارد شدن آسیب به مغز از عوارض بعدی آن رنج می برند. آسیب های مغزی شدید ممکن است باعث مرگ مغزی در بیمار شود. تصادفات یکی از شایع ترین علت های این عارضه میباشد که تقریبا نیمی از آسیب های وارد شده به مغز بر اثر تصادف می باشد. در مورد تومور مغزی بیشتر بدانید.

آیا ضربه مغزی باعث مرگ می شود؟

---

همانطور که همه ما می دانیم مغز از مهم ترین و اصلی ترین بخش های بدن هر فرد می باشد و وظیفه کنترل تمام ارگان های بدن را دارد. وارد شدن هرگونه اختلال و آسیب به این بخش باعث ایجاد اختلال و آسیب در حرکت و ذهن می شود و در برخی مواقع نیز ممکن است باعث مرگ نیز شود.

تمامی ضربه های مغزی باعث مرگ نمی شوند و در برخی از بیماران ممکن است اعضای حسی حرکتی را تحت تاثیر قرار دهند که می تواند باعث مشکل و ناتوانی موقت و یا دائمی بیمار شود.

درمان ضربه مغزی

---

اگر ضربه مغزی داشته باشید، پزشک علائم شما را کنترل می کند و به شما می گوید که چه زمانی می توانید به فعالیت های خود بازگردید. معمولاً علائم در عرض ۱ تا ۴ هفته از بین می روند. اگر شما یا فرزندتان قبلاً ضربه مغزی داشته اید یا سایر عوامل سلامتی وجود داشته باشد، بهبودی ممکن است بیشتر طول بکشد.

برخی از تحقیقات جدیدتر در مورد ضربه مغزی نشان می دهد که استراحت کامل علائم آن را طولانی می کند. در واقع، ممکن است با استراحت مطلق، صدمات قابل توجهی ایجاد شود. ثابت شده است که استراحت فیزیکی کامل و محرومیت حسی باعث موارد زیر می شود:

• اختلالات خلقی مانند افسردگی و اضطراب
• مشکلات خواب و انرژی از جمله بی خوابی یا بدتر شدن شرایطی مانند سندرم خستگی مزمن
• بیماری های جسمی مانند ضعف، از دست دادن عضلات و مشکلات تعادل
• درد

تشخیص ضربه مغزی

---

برای تشخیص ضربه مغزی هر چند جزئی، نیاز به ارزیابی دقیق است. پزشک علائم فرد را بر اساس چک لیستی ارزیابی می کند تا ببیند ضربه فیزیکی آسیب جدی وارد کرده است یا خیر. در ادامه با معاینه بالینی و تست تعادل، بینایی، هماهنگی، حافظه و اختلالات گفتار شدت این عارضه را بررسی می کند. با انجام توموگرافی مغز یا سی تی اسکن، شکستگی جمجمه و وجود هماتوم (جمع شدن خون در اطراف بافت مغز) ارزیابی می شود.

در صورت ضربه مغزی متوسط یا شدید، ممکن است پزشک با کمک الکتروانسفالوگرام، امواج مغزی را بررسی کند و با ویدیونیستاگموگرافی، عملکرد گوش داخلی و تعادل فرد ارزیابی می شود. همچنین با کمک سونوگرافی داپلر ترانس کرانیال، جریان خون در مغز بررسی می شود.

درمان ضربه مغزی

---

استراحت پس از ضربه مغزی بسیار مهم است زیرا به بهبودی مغز کمک می کند. بیمار باید صبور باشد زیرا بهبودی نیاز به زمان دارد. فرد آسیب دیده تنها زمانی که علائم به میزان قابل توجهی کاهش یافت و با مشورت پزشک می تواند به آرامی و به تدریج فعالیت های روزانه خود را مانند بازگشت به کار یا مدرسه از سر گیرد. اگر علائم بیمار عود کند یا با فعالیت علائم جدیدی پیدا کرد، این نشانه آن است که بیش از حد به خودش فشار می آورد. بنابراین باید فعالیت ها را متوقف کند و زمان بیشتری را برای استراحت و ریکاوری اختصاص دهد. با گذشت زمان می توان انتظار داشت که به تدریج احساس بهتری داشته باشد.

اگر فردی قبل از ضربه مغزی یک بیماری مانند سردردهای مزمن داشته باشد، ممکن است به مدت زمان بیشتری برای بهبودی کامل نیاز داشته باشد. اضطراب و افسردگی نیز سازگاری با علائم ضربه مغزی را دشوارتر می کنند. در طول مدت درمان بیمار باید بسیار مراقب انجام کارها باشد تا دوباره موجب ضربه یا تکان به سر یا بدن نشود.

در برخی موارد ضربه دوباره به مغز قبل از بهبودی می تواند منجر به آنوریسم مغزی، آسیب دائمی آن و حتی مرگ، به ویژه در میان کودکان و نوجوانان شود. افرادی که ضربه های مغزی مکرر داشته اند ممکن است با مشکلات طولانی مدت و جدی مانند مشکلات مزمن در تمرکز، حافظه، سردرد و گاهی اوقات مهارت های فیزیکی مانند حفظ تعادل، درگیر شوند.

مراقبت های لازم پس از ضربه مغزی

---

پس از بروز این عارضه فرد باید برای کمک به بهبود مغز و سرعت بخشیدن به زمان بازیابی آن کارهای زیر را انجام دهد:

در چند روز اول پس از ضربه مغزی، استراحت کردن بهترین کار برای بهبود مغز است. پزشکان توصیه می کنند که فرد باید برای بهبودی پس از ضربه مغزی استراحت جسمی و روحی داشته باشد.

انجام کارهایی که نیاز به تفکر و تمرکز ذهنی دارد، برای دو روز اول پس از ضربه مغزی بسیار مفید هستند. اما استراحت کامل مانند دراز کشیدن در اتاق تاریک و دوری از همه محرک ها به بهبودی کمک نمی کند و بهتر است انجام نشود.

در ۴۸ ساعت اول انجام فعالیت هایی که نیاز به تمرکز ذهنی بالایی دارند، مانند بازی های ویدیویی، تماشای تلویزیون، انجام تکالیف مدرسه، خواندن، ارسال پیامک یا استفاده از رایانه؛ نباید انجام شوند.

همچنین فعالیت های فیزیکی که علائم را افزایش می دهند، مانند فعالیت بدنی، ورزش یا هر حرکت شدیدی، نباید تا زمان بهبودی کامل انجام شوند.

پس از یک دوره استراحت، توصیه می شود که فرد به تدریج فعالیت های روزانه مانند زمان تماشای تلویزیون و استفاده از موبایل را افزایش دهد. فعالیت های فیزیکی و ذهنی باید در سطوحی شروع شوند که موجب بدتر شدن علائم نشوند.

ورزش سبک و فعالیت بدنی چند روز پس از آسیب موجب تسریع زمان بهبودی می شود. البته باید تا زمان بهبودی کامل از هر گونه فعالیتی که خطر ضربه به سر دارند، اجتناب شود.

نکات تکمیلی

توصیه می شود که ابتدا روزهای مدرسه یا روزهای کاری کوتاه شوند تا فرد بتواند در طول روز استراحت کند. باید حجم کاری مدرسه یا وظایف کاری، در حین بهبودی پس از این عارضه کاهش یابند. باتوجه به شدت عارضه پزشک ممکن است درمان های مختلفی مانند توانبخشی بینایی، توانبخشی برای مشکلات تعادل، یا توانبخشی شناختی برای اختلال در تفکر و حافظه را تجویز کند.

مسکن برای تسکین درد

---

سردرد عارضه رایجی در چند روز یا هفته پس از ضربه مغزی است. برای مدیریت درد، بیمار می تواند با تجویز پزشک، مسکن هایی مانند استامینوفن مصرف کند. خوردن سایر مسکن ها مانند ایبوپروفن، کدئین و آسپرین ممنوع است، زیرا این داروها ممکن است علائم تروما را پنهان و خطر خونریزی مغزی را افزایش دهند.

نکاتی برای کمک به بهتر شدن

---

• شب ها زیاد بخوابید و در روز استراحت کنید.
• از فعالیت هایی که از نظر فیزیکی سخت است (مانند نظافت منزل، ورزش سنگین) یا نیاز به تمرکز زیاد دارند خودداری کنید. این کارها می توانند علائم را بدتر کرده و بهبودی شما را کند کنند.

• از فعالیت هایی مانند تماس فیزیکی یا ورزش های تفریحی که می تواند منجر به ضربه به سر دوباره شوند خودداری کنید.
• وقتی پزشک گفت که به اندازه کافی خوب هستید، به تدریج نه یکباره به فعالیت های عادی خود بازگردید.

• از آنجایی که توانایی شما در واکنش ممکن است بعد از ضربه مغزی کندتر باشد، از پزشک خود بپرسید که چه زمانی می توانید با خیال راحت رانندگی، دوچرخه سواری یا از تجهیزات سنگین استفاده کنید.
• با پزشک خود در مورد زمان بازگشت به کار صحبت کنید.

• برای شروع کار دوباره بهتر است ابتدا کار خود را به صورت نیمروز و پاره وقت شروع کنید.
• فقط داروهایی را که پزشک تجویز کرده مصرف کنید.
• پرواز با هواپیما علائم برخی افراد را بلافاصله پس از ضربه مغزی بدتر می کند.

• تا زمانی که پزشک نگفته، نوشیدنی های الکلی ننوشید. الکل و سایر داروها ممکن است روند بهبودی را کند کرده و شما را در خطر آسیب بیشتر قرار دهند.
• از استفاده مداوم از رایانه، از جمله بازی های رایانه ای در اوایل طول درمان خودداری کنید.

• یادداشت کردن چیزهایی که ممکن است به خاطر سپردن آن ها برای شما سخت تر از حد معمول باشد به شما کمک می کند تا کمتر دچار استرس شوید.
• از نیازهای اولیه خود مانند خوب غذا خوردن و استراحت کافی غافل نشوید.

• اگر دچار حواس پرتی می شود، سعی کنید چند کار را همزمان انجام ندهید. مثلا سعی نکنید هنگام آماده کردن شام، تلویزیون تماشا کنید.
• هنگام تصمیم گیری های مهم با اعضای خانواده یا دوستان نزدیک مشورت کنید.

اگر ضربه مغزی درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟

---

ضربه مغزی خصوصا در موارد شدت حادثه متوسط ​​یا شدید اگر درمان نشود می تواند عواقب حاد و طولانی مدتی داشته باشد، مانند:

• کما یا مرگ: آسیب شدید مغزی باعث تورم مغز به دلیل ادم می شود. از آنجایی که جمجمه یک فضای بسته است، ادم موجب ایجاد فشار بر روی مراکز تنفسی و قلبی عروقی (مناطق مغزی که تنفس، ضربان قلب و فشار خون را کنترل می‌کند)، آنها را تحت فشار قرار می دهد و موجب به کما رفتن یا مرگ فرد می شود.
• میگرن: بسیاری از افراد از حملات میگرنی پس از ضربه مغزی شکایت دارند، به خصوص اگر پس از آسیب فرد مراقبت های لازم را انجام ندهد.
• صرع پس از ضربه: قسمت آسیب دیده مغز ممکن است جابجا شده و موجب تشنج یا صرع در فرد شود.
• سندرم: برخی از افراد هفته ها پس از ضربه مغزی از سردرد، سرگیجه و مشکلات تمرکز و حافظه شکایت دارند. برخی دچار اضطراب و فوبیا، تحریک پذیری، نوسانات خلقی و افزایش حساسیت به نور و صدا می شوند. علائم در ۷ تا ۱۰ روز اول رخ می دهد و در عرض سه ماه از بین می رود. گاهی اوقات، ممکن است این علائم یک سال یا بیشتر باقی بمانند و فرد را دچار سندرم کنند.
• زوال عقل: از دست دادن عملکردهایی مانند درک، حافظه و توانایی انجام چند کار ممکن است پس از آسیب به سر از بین برود یا دچار اختلال شود.

مراجعه به اورژانس

---

در صورت بروز هر یک از علائم زیر فرد باید سریعا به اورژانس مراجعه کند:

• خونریزی از بینی و گوش یا کبودی اطراف چشم پس از ضربه
• از دست دادن هوشیاری
• برآمدگی به اندازه یک تخم مرغ یا بزرگتر

• پارگی یا خونریزی روی پوست سر
• احساس خواب آلودگی
• سردرد شدید یا مزمن

• استفراغ
• تشنج یا حرکات غیر طبیعی بدن
• دیدن جرقه های نور یا ستاره در جلوی چشم

• لکنت زبان
• مشکل در راه رفتن یا ایستادن
• ضعف یا بی حسی در هر قسمت از بدن

• ضربه به سر در کودک
• از دست دادن کنترل مثانه یا روده
• ضربه به سر در قسمت شقیقه یا گیجگاه (نازک ترین قسمت جمجمه)

پزشک اورژانس ممکن است فرد را پس از معاینه به یک روانشناس، متخصص مغز و اعصاب یا متخصص توانبخشی ارجاع دهد.

چرا دکتر خلیل میرزامحمدی؟

دکتر خلیل میرزامحمدی، متخصص جراحی مغز و ستون فقرات هستند که بورد تخصصی دارند. ایشان با انجام جراحی های آندوسکوپیک مغز و ستون فقرات و عضویت در انجمن جهانی ستون فقرات AO، به بیماران کمک می کنند پس از بروز ضربه مغری این عارضه را با کمترین میزان خطر و عوارض ممکن پشت سر بگذارند. برای مشاوره با دکتر شماره تماس خود را در کادر زیر درج کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود. برای دیدن صحبت های دکتر می توانید صفحه اینستاگرام یا کانال آپارات دکتر خلیل میرزامحمدی را دنبال کنید.

سوالات رایج

---

خلاصه مطلب

---

اگرچه اکثر افراد پس از ضربه مغزی به طور کامل بهبود می یابند، اما اینکه چقدر سریع بهبود می یابند به عوامل زیادی بستگی دارد. این عوامل شامل شدت آسیب، سن فرد، میزان سلامتی او قبل از این اتفاق و نحوه مراقبت از خود پس از آسیب است.

برخی از افرادی که دچار ضربه مغزی شده اند متوجه می شوند که در ابتدا انجام فعالیت های روزانه، کار، کنار آمدن با همه افراد در خانه یا استراحت سخت است. نادیده گرفتن علائم خود اغلب علائم را بدتر می کند. این عارضه یکی از آسیب های وارد شده به مغز است که علائم و عوارض آن به شدت ضربه وارد شده بستگی دارد. در صورت آسیب دیدن مغز بهتر است هر چه سریعتر خود را به بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران برسانید تا بلافاصله تحت نظر و مراقبت قرار گرفته و از بروز آسیب های شدیدتر جلوگیری شود. با آرزوی مفید بودن این مطلب و کسب اطلاعات لازم، شما میتوانید سوالات و تجربیات خود را درباره ضربه مغزی داخل کادر زیر درج و با ما به اشتراک بگذارید.