سرخوردگی مهره ها یا به اصطلاح لاتین اسپوندیلولیستز، یک عارضه در ستون فقرات کمری بیشتر در اثر بیماری دژنراتیو ستون یا نقص در یک ناحیه از مهره ایجاد می شود. این بیماری منجر به درد و ناراحتی در ناحیه کمر می گردد، لذا تشخیص و درمان به موقع آن از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. با ما تا انتهای مقاله همراه باشید تا بیشتر در مورد درمان سرخوردگی مهره ها اطلاعات کسب کنید.
انواع سرخوردگی مهره ها
سرخوردگی مهره ها را می توان به پنج گروه طبقه بندی کرد:
- گروه ۱: دیسپلاستیک
- گروه ۲: ایسمیک
- گروه ۳: ناشی از ضربه
- گروه ۴: دژنراتیو
- گروه ۵: پاتولوژیک
برای کسب اطلاعات بیشتر و شنیدن صحبت های دکتر خلیل میرزامحمدی درباره درمان بیماری ها و جراحی های مغز و اعصاب می توانید از صفحه اینستاگرام یا کانال آپارات دکتر دیدن کنید.
کدام نوع از سرخوردگی مهره ها رایج تر است؟
سرخوردگی مهره های دژنراتیو بسیار شایع است و در نتیجه انحطاط یا ساییدگی دیسکهای بین مهرهای و رباطها رخ میدهد. استئوآرتریت مفاصل فاست نیز می تواند نقش مهمی در ایجاد بی ثباتی و لغزش داشته باشد. سرخوردگی دژنراتیو معمولا در افراد بالای ۶۰ سال رخ می دهد. در اسپوندیلولیستزیس دژنراتیو، آنچه معمولاً اتفاق میافتد این است که دژنراسیون مداوم مفاصل فاست و دیسک را ضعیف میکند و (معمولاً) مهره L4 روی مهره L5 به جلو میلغزد. در شرایط عادی، بخش L4-L5 قسمتی در ستون فقرات کمری است که بیشترین حرکت را دارد. بنابراین زمانی که سرخوردگی اتفاق می افتد به احتمال زیاد مهره ها لغزش می یابند. سرخوردگی مهره ها اغلب در L5-S1 رخ می دهد و بیشتر در بزرگسالانی که دژنراتیو دارند، دیده می شود.
شدت سرخوردگی مهره ها چگونه درجه بندی می شود؟
سرخوردگی مهره ها بر اساس شدت لغزش درجه بندی می شود. که در زیر درجات آن آورده شده است:
- درجه ۱: کمتر از ۲۵% لغزش
- درجه ۲: ۲۵-۵۰٪ لغزش
- درجه ۳ ۵۰-۷۵% لغزش
- درجه ۴: ۷۵-۱۰۰٪ لغزش
هنگامی که یک مهره به طور کامل می لغزد (بیش از ۱۰۰٪ لغزش)، به نام سرخوردگی شناخته می شود. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله جراحی دیسک کمر با دستگاه دیسکوشیو را مطالعه کنید.
علائم سرخوردگی مهره ها
این بیماری معمولاً هیچ علامتی ندارد. در واقع، معمولاً در اشعه ایکس و سی تی اسکن به عنوان یک یافته “تصادفی” دیده می شود. اما ممکن است علائم و ناتوانی قابل توجهی ایجاد کند. کمردرد شایع ترین علامت سرخوردگی مهره ها است. این درد معمولاً با فعالیت هایی مانند خم شدن و بلند کردن بدن بدتر می شود و اغلب هنگام دراز کشیدن کاهش می یابد. در مورد جراحی دیسک گردن بیشتر بدانید.
همانطور که ستون فقرات تلاش می کند تا بخش ناپایدار را تثبیت کند، مفاصل فاست بزرگ می شوند و به ریشه عصبی فشار وارد می کنند که باعث تنگی ستون فقرات کمری و تنگی فرورفتگی جانبی می شود. در واقع هنگامی که یک استخوان روی دیگری به جلو می لغزد، باریک شدن سوراخ بین مهره ای نیز ممکن است رخ دهد. بنابراین فشرده سازی شدید عصب می تواند همراه با درد، بی حسی و ضعف در پاها رخ دهد. گاهی اوقات از دست دادن کنترل مثانه و یا روده می تواند به دلیل فشار بر روی اعصابی که به این ساختارهای مهم می رود رخ دهد.
تشخیص سرخوردگی مهره ها
مطالعات تصویربرداری شامل MRI و CT میتواند لغزش و همچنین تنگی یا فشرده شدن اعصاب در کانال نخاعی را نشان دهد. همچنین اسکنهای سیتی و امآرآی معمولاً در حالتی انجام میشوند که بیمار صاف دراز بکشد، اما گاهی اوقات لغزش ممکن است فقط در حالت ایستادن یا خم شدن به جلو آشکار باشد. به همین دلیل است که جراح مغز و اعصاب یا جراح ستون فقرات شما گاهی اوقات رادیوگرافی فلکشن، اکستنشن و ایستاده و گاهی CT میلوگرام دریافت می کند. در مورد جراحی پارگی دیسک بیشتر بدانید.
درمان سرخوردگی مهره ها
درمان سرخوردگی مهره ها مشابه درمان سایر علل کمردرد مکانیکی و فشاری است. معمولاً غیر جراحی است و جراحی فقط در درصد کمی از بیماران ضروری است.
تغییر لایف استایل
متخصص شما ممکن است به شما پیشنهاد کند که برخی از فعالیتهای فیزیکی معمول خود را اصلاح کنید، این به رفع علائم کمردرد مکانیکی کمک میکند. گاهی اوقات بریس های مخصوصی برای کاهش کمردرد تجویز می شود. دورههای کوتاه استراحت در رختخواب گاهی اوقات میتواند به درمان کمک کند.
توانبخشی فیزیکی
یک برنامه توانبخشی فیزیکی جامع می تواند به تسکین درد و التهاب و همچنین بهبود تحرک و قدرت کمک کند. این برنامه توانبخشی ترکیبی از فیزیوتراپی، آب درمانی و پیلاتس بالینی معمولاً به خوبی جواب می دهد و اغلب توصیه می شود.
اهداف فیزیوتراپی کمک به شما در موارد زیر است:
- مدیریت بیماری و کنترل علائم
- اصلاح وضعیت بدن و حرکات بدن برای کاهش فشار کمر
- انعطاف پذیری و قدرت شما را بهبود می بخشد
- برخی از بیماران از درمان کایروپراکتیک، استئوپاتی، ماساژ درمانی و طب سوزنی نیز سود می برند.
بررسی روانشناس
بررسی یک روانشناس بالینی می تواند در ایجاد استراتژی هایی برای مدیریت درد مفید باشد. همچنین مهم است که به هر گونه احساس افسردگی یا اضطراب مرتبط توجه کنید، زیرا این شرایط می تواند تجربه درد شما را افزایش دهد.
داروها
دارو اغلب نقش مهمی در کنترل درد و کاهش اسپاسم عضلانی دارد. همچنین می تواند به شما کمک کند تا به الگوی خواب عادی برگردید. استفاده طولانی مدت از دارو باید تحت نظارت دقیق پزشک باشد، زیرا مشکلاتی مانند وابستگی (اعتیاد) به داروها ممکن است به وجود بیاید.
عمل جراحی
جراحی تنها زمانی مورد نیاز است که سایر درمانهای غیرجراحی درد شما را کنترل نکند. درمان جراحی سرخوردگی مهره ها باید هم مسائل مکانیکی (ناپایداری) و هم فشاری (فشار عصبی) را در نظر بگیرد. فشار عصبی معمولاً شامل برداشتن فشار از طریق جراحی است که به عنوان لامینکتومی رفع فشار نیز شناخته می شود. برای مقابله با مشکلات فشاری با برداشتن فشار از روی اعصاب، جراح شما ممکن است نیاز داشته باشد که برخی یا همه یک یا هر دو مفصل فاست و همچنین بخشهایی از لامینا را بردارد. از آنجایی که مفاصل فاست معمولاً به ستون فقرات کمری ثبات میدهند، ستون فقرات میتواند شل و ناپایدار شود، بهویژه پس از اینکه قبلاً لغزشی رخ داده است. بنابراین معمولاً فیوژن توصیه می شود. به طور مشابه، یک همجوشی برای مقابله مناسب با مسائل مکانیکی ناپایداری در سرخوردگی مهره ها ضروری است.
کلام آخر
سرخوردگی مهره ها عارضه ایی است که در نتیجه انحطاط یا ساییدگی دیسکهای بین مهرهای و رباطها رخ میدهد. بیمارانی که سرخوردگی مهره دارند، چنانچه در مراحل اولیه مثلا به بهترین جراح مغز و اعصاب در تهران مراجعه نمایند، به راحتی درمان می شوند.
