انواع جراحی های باز دیسک کمر(لامینکتومی و فنستریشن)

درمان جراحی دیسک کمر در موارد ناتوان کننده دیسک کمر صورت میگیرد و معمولاً فقط پس از حداقل 6 ماه از درمان غیر جراحی توصیه می شود. بیشتر موارد بیماری دژنراتیو   دیسک با استفاده از روشهای غیر جراحی قابل کنترل است و همیشه برای تسکین درد نیازی به جراحی نیست. توصیه می شود قبل از تصمیم گیری برای انجام عمل جراحی برای بیماری دژنراتیو دیسک ، از جمله طول مدت دوره بهبودی ، مدیریت درد در هنگام بهبودی ، توانبخشی ستون فقرات و همچنین تاثیرجراحی بر بهبودی در زندگی روزمره و… کلیه عوامل را در نظر بگیرید.

جراحی سنتی لامینکتومی ستون فقرات جهت دیسکوپاتی ها و تنگی کانال نخاعی:

لامینکتومی جراحی است که با برداشتن “لامینا”( قسمت پشتی مهره که کانال نخاعی ستون فقرات شما را پوشانده است) فضایی ایجاد می کند که دسترسی به دیسک و ریشه های عصبی با کنارزدن پرده نخاعی حاصل شود. همچنین به عنوان عمل جراحی رفع فشار شناخته می شود ، لامینکتومی،کانال ستون فقرات را برای برطرف کردن فشار روی نخاع یا اعصاب،بزرگ کرده و ایجاد فضای مضاعف می کند.

این فشار بیشتر در اثر رشد زیاد استخوانی در کانال نخاعی ایجاد می شود که می تواند در افرادی که آرتروز در ستون فقرات دارند ایجاد شود. گرچه عارضه طبیعی روند پیری در برخی از افراد است.

لامینکتومی معمولاً فقط در مواردی انجام می شود که درمان های محافظه کارانه ترمانند دارو ، فیزیوتراپی یا تزریق در تسکین علائم راهگشا نبوده یا شدت درد زیاد بوده و یا ضعف عضلانی ایجاد شده است.

جراحی دیسک کمر
جراحی دیسک کمر
جراحی دیسک کمر
جراحی دیسک کمر

رشد بیش از حد استخوانی در کانال نخاع می تواند فضای موجود برای نخاع و اعصاب شما را محدود کند. این فشار می تواند باعث درد ، ضعف یا بی حسی شود که در بازوها یا پاهای شما دیده میشود.از آنجا که لامینکتومی فضای کانال ستون فقرات را بازیابی می کند اما تورم مفاصل را معالجه نمی کند،بیشتر علائم درد سیاتیکی ناشی از اعصاب فشرده شده را تسکین می دهد تا درد کمر.

 چه زمانی پزشک شما ممکن است لامینکتومی را توصیه کند؟

    درجایی که درمان محافظه کارانه ، مانند دارو یا فیزیوتراپی ، در بهبود علائم و درد شما مؤثر نیست یا شما ضعف عضلانی یا بی حسی دارید که ایستادن یا راه رفتن را دشوار می کند ویا شما از دست دادن کنترل روده یا مثانه را تجربه می کنید…

در برخی شرایط ، لامینکتومی به عنوان بخشی از جراحی برای درمان فتق دیسک نخاعی لازم است. برای دستیابی به دیسک آسیب دیده ، جراح شما ممکن است نیاز به برداشتن بخشی از لامینا داشته باشد.

عوارض لامینکتومی:

لامینکتومی به طور کلی یک روش بی خطر است. اما مانند هر عمل جراحی ممکن است عوارضی نیز ایجاد شود. عوارض بالقوه عبارتند از:

     خون ریزی

     عفونت

     لخته شدن خون

     آسیب عصبی

     نشت مایع مغزی- نخاعی

آمادگی قبل از جراحی:

قبل از جراحی باید مدت مشخصی از خوردن و آشامیدن خودداری کنید. پزشک شما می تواند دستورالعمل خاصی را در مورد انواع داروهایی که باید و نباید قبل از عمل مصرف کنید ، به شما بدهد.ولی در کل مصرف آسپیرین و پلاویکس یکهفته قبل از جراحی و متفورمین و بعضی ازداروهای دیابتی دو روز قبل از جراحی و مسکن های غیر استروییدی یک روز قبل از جراحی،باید قطع شوند.از طرفی بعضی از داروها باید صبح روز عمل با کمی اب استفاده شوند مثل بعضی داروهای قلبی و تیرویید…

چگونگی انجام جراحی:

جراحان معمولاً لامینکتومی را با استفاده از بیهوشی عمومی انجام می دهند ، بنابراین در طی عمل بیهوش هستید.تیم جراحی در طول عمل ضربان قلب ، فشار خون و اکسیژن خون شما را کنترل می کند. بعد از بیهوش شدن،هیچ دردی نمی توانید احساس کنید.جراح برشی در پشت شما بر روی مهره های آسیب دیده ایجاد می کند و در صورت لزوم عضلات را از ستون فقرات شما جدا می کند. اندازه برش بسته به شرایط و اندازه بدن شما ممکن است متفاوت باشد. جراحی های کم تهاجمی معمولاً از برش های کوچکتر از روش های باز استفاده می کنند.

    اگر لامینکتومی به عنوان بخشی از عمل جراحی برای  فتق دیسک انجام شود ، جراح، قسمت فتق دیسک و هر قطعه جدا شده راخارج می کند (دیسککتومی).گاها در دیسکوپاتی های شدید،قطعه هایی از دیسک از مرکز جدا شده و وارد کانال نخاعی میشوند که اکر برداشته نشوند،درد بیمار بهتر نخواهد شد.لذا در این موارد جراح با دقت زیاد باید همه زوایا را بررسی کرده وقطعات جدا افتاده که موجب فشار روی نخاع و ریشه عصبی شده است را خارج کند .در مورد میزان برداشتن دیسک نظرهای متفاوتی وجود دارد ولی بنده ترجیح میدهم تا همه هسته دیسک (نوکلئوس پولپوزوس)را بردارم و احتمال عود را تقریبا از بین ببرم و بالطبع مدت زمان جراحی کمی طولانی تر میشود.

    اگر یکی از مهره های شما روی دیگری بلغزد وسرخوردگی داشته باشد(اسپوندیلولیستزیس) و یا دچار انحنای ستون فقرات هستید ، ممکن است فیوژن(پیچ گذاری) ستون فقرات برای تثبیت ستون فقرات لازم باشد. در حین فیوژن ستون فقرات ، جراح بطور دائم دو یا چند مهره شما را با استفاده از پیوند استخوان و در صورت لزوم میله های فلزی و پیچ ها به هم وصل می کند.

    بسته به شرایط شما و نیازهای فردی ، جراح ممکن است از عمل برش کوچکتر (حداقل تهاجمی) و میکروسکوپ مخصوص جراحی استفاده کند.

بعد از عمل ، شما به اتاق ریکاوری منتقل می شوید که تیم مراقبت های بهداشتی از عوارض ناشی از جراحی و بیهوشی مراقبت می کند. همچنین ممکن است از شما خواسته شود که بازوها و پاها را حرکت دهید. پزشک ممکن است برای تسکین درد در محل برش ، دارو تجویز کند.

ممکن است شما یک روز بعد ازعمل جراحی به خانه بروید ، اگرچه ممکن است برخی از افراد مدت بیشتری در بیمارستان بستری شوند. پزشک ممکن است بعد از لامینکتومی(و فیوژن)، یک تا سه ماه بستن کمربند پارچه ای یا ترموپلاستیک (از جنس سفت)وبعد از ان فیزیوتراپی را برای بهبود قدرت و انعطاف پذیری شما توصیه کند.

بسته به میزان حرکات فیزیکی در کار شما ممکن است در طی چند هفته به کار خود برگردید. اگر شما فیوژن مهره داشته باشید ، زمان ریکاوری شما طولانی تر خواهد بود.

اکثر افراد بهبودی قابل توجهی در علائم خود را بعد از لامینکتومی گزارش می کنند ، به خصوص کاهش درد که در ساق یا بازوی نمود پیدا می کند.

جراحی دیسک کمر با روش فنستراسیون:

جراحی دیسک کمر
جراحی دیسک کمر

دراین نوع  جراحی، با کوچکترین دستکاری عضلات و فقط با برش 2سانتی متری روی پوست، سوراخ کوچکی روی لامینا(همان قسمت خلفی مهره که نخاع را میپوشاند) جهت دسترسی به نخاع وریشه عصبی ایجاد میشود وبرخلاف روش لامینکتومی متداول، لامینا به طور کامل برداشته نمیشود،بنابراین احتمال ایجاد ناپایداری درستون فقرات و نیازبه تعبیه پیچ در مهره ها کمتر میشود.همچنین  در این روش زمان ریکاوری و برگشت به کار کوتاهتراست.